NAT (Network Address Translation) Nasıl Çalışır? sorusuna farklı yerlerde Port Address Translation (PAT)  başlığı altında rastlayabilirsiniz. Hemen hemen aynı anlama gelen bu iki kavramın anlaşılabilmesi için konuyu görsel öğelerle destekleyerek anlatacağız.

 

Port Address Translation (PAT) Nedir?

 

Sizler için Port Address Translation (PAT) Nedir? konusunun anlaşılmasını kolaylaştıracak bir görsel tasarladık. Konumuza bu görsel üzerinden verilen örneklerle devam edeceğiz.

 

Port Address Translation PAT nedir, Network Address Translation NAT nasıl çalışır

 

Resimdeki PATing Router’ı, internete bağlanmanızı sağlayan evlerinizdeki ADSL Modem gibi düşünebilirsiniz. Router’ı  (daha geniş bir alanda düşünürsek) kurumsal firmalar için internete çıkış kapısı olarak da ifade edebiliriz. Bu Router ya da modem ismi ne olursa olsun bir şekilde  internete bağlanmak için kullanılır.

Resimde görüldüğü gibi, insanlar sahip oldukları modemler üzerinden internet servis sağlayıcıları (ISS) aracılığıyla internete bağlanır. İfade ettiğimiz internet servis sağlayıcıları, Türk Telekom ya da Superonline olabilir.

Modem bizim internete çıktığımız noktadır. Bu çıkış yani router, port numaralarını tutarak IP leri içeride dağıtır. (Yerel – iç ağ içerisinde)

Yukarıdaki resmin basit bir ev ağını simgelediğini farz edelim. Bu resimde gözüken 10.1.1.2 , 10.1.1.3 ve 10.1.1.4 IP ‘leri,  Modem tarafından ev ağımızda  A,B ve C cihazlarına verilen sanal IP’lerdir.

Router (ya da modem), verdiği IP bilgisini bir tabloda tutar. Bu tabloya Port Address Translation (PAT) Table denir. Aşağıdaki tabloya bakarsak A cihazına 10.1.1.2 IP si verilmiş. B cihazına ise 10.1.1.3 IP si verilmiş.

Port Address Tranlation (PAT) Table Nedir

C bilgisayarının internette www.elektroyazilim.org adresine bağlanmak istediğini farz edelim.

NAT Nasıl Çalışır

elektroyazilim.org sitesinin IP adresi de 173.19.6.1 olsun. Yani bizim 10.1.1.4 IP adresli C bilgisayarımız, internetteki 173.19.6.1 nolu IP adresli elektroyazilim sitesine bağlanmak istiyor.

Sitelerin IP’si mi olur gibi bir soru aklınıza geldiyse Web Kavramları ile alakalı yazdığımız makalemizin DNS ( Domain Name System) Nedir? bölümünü okuyabilirsiniz.

C Bilgisayarının elektroyazilim.org sitesine bağlanabilmesi için geçtiği aşamalar şunlardır:

  1. C bilgisayarından gelen veri paketi, modem’e 173.19.6.1 nolu IP ye bağlanmak istediğini söyler.
  2. Bunun üzerine Modem de C bilgisayarına oranın hangi portuna bağlanmak istediğini sorar.
  3. C bilgisayarı Modeme bir web sitesi görmek istediği talep edince Modem de C bilgisayarından gelen veriyi, 80.porttan giriş yaptırır.

Niçin 80. port diye sorarsanız, websitelerinin portu 80. Port olduğundandır.

Şimdi de biraz portlardan bahsedelim. Standartta port numarası genellikle 2 byte olarak tutulur. 2 byte dan hesaplandığında bir makinenin (sunucu bilgisayarın) 216= 65536 tane portu vardır.

İnternet üzerinde sunucu hizmeti veren bilgisayarlar, birden fazla hizmeti aynı anda verebilirler. Yani bir makine sizin Web Sunucunuz , Email Sunucunuz,  FTP sunucunuz ya da POP3 sunucunuz olabilir. Bu hizmetlerin her biri ayrı ayrı portlardan verilmektedir.

Bu hizmetleri veren bilgisayarın IP si bir tanedir. Ancak bu portlar kullanılarak birden fazla hizmet, aynı anda verilebilmektedir.

Sizin hangi hizmeti alacağınız giriş yaptığınız portdan anlaşılmaktadır.

Buraya kadar anlattıklarımızı toparlayacak olursak,

  • Resimdeki ev ağımızda bulunan cihazların tamamının internete çıktığı IP adresi 200.1.1.1 dir. Ancak internetten gelen veriler ev ağımıza girdiğinde veri yollarında bir dönüştürme işlemi yapılır.
  • Router; 200.1.1.1 IP si yerine,  iç ağda cihazlara dağıttığı 10.1.1.2 şeklindeki IP adreslerine port numaralarını da ekleyerek yeni bir adrese dönüştürür. Bu dönüştürme işlemine Port Adresi Dönüştürme olarak çevirebileceğimiz Port Address Translation (PAT) denir.
 

Port Nedir? Ne işe yarar?

 

Bilgisayarlarımızda kullandığımız işletim sistemleri (Windows, Linux vs.), aynı anda bir çok işlemi yaparak farklı görevleri üstlenen programları çalıştırırlar.

Çalışan programların bazıları sistem dışından gelen istekleri kabul eder ve kendi sistemlerine uygun gördüklerine cevap verirler (sunucu bilgisayarlar). Bağlanılan bilgisayarda çalışan programlardan nasıl bir hizmet ya da fayda sağlanılacağı bu portlar sayesinde belirlenir.

Bu portlara 0 ile 65535 arasında bir numara verilir. 1024 den küçük olan portlar, özel kullanıcılara aittir. 1024’ten büyük olanlar ise herkes tarafından kullanılabilen portlardır.

Bazı portlar daha önceden bilinen portlardır, herkes tarafından kabul görmüştür. Bu portlar, internetin standartını belirleyen organizasyonlar tarafından belirlenmektedir. Mesela 21.port FTP için ayrılmışken 80.port web port için ayrılır. Telnet ise  25.porttan çalışır.

Bu portların numaraları çok da önemli değil, Google dan her zaman bulabilirsiniz. Ancak bir makinenin (bilgisayarın) üzerinde bir sürü portun olduğunu bilmelisiniz. Bunu üzerinde bir sürü kapı olan bir bilgisayar gibi düşünebilirsiniz.

Siz bir IP’ye (sunucu bilgisayara) bağlanacağınız zaman, sadece IP yi söylemeniz yetmez. Bunun yanında hangi porttan gireceğiniz bilgisini de vermeniz gerekir.

Mesela bilgisayardan internete gireceksiniz:

  • Google Chrome gibi bir internet tarayıcısını açtınız. www.elektroyazilim.org yazdığınızda tarayıcınız onun karşılığı olan IP adresine gider.
  • Ordaki IP adresine girip www yazdığınız veya web tarayıcıdan bağlandığınız için siz otomatik olarak 80.portdan bağlanırsınız. Yoksa port numarasını arka planda elle girmezsiniz.
 

Network Address Translation (NAT) Nasıl Çalışır?

 

Network Address Translation (NAT) Nasıl Çalışır? sorusunu, görselimiz üzerinden vereceğimiz bir örnekle açıklayalım.

Yerel Ağ‘da bulunan B bilgisayarının, internette yayında olan elektroyazilim.org sitesine bağlanmaya çalıştığını farz edelim. Senaryo aşağıdaki gibi gelişir :

  • B bilgisayarı, elektroyazilim  sitesine bağlanırken, bağlanacağı IP ve port numarasını söyler. Yani  173.19.6.1 nolu IP adresli makinenin 80.portuna bağlanmak istediğini söyler.
  • Router, gelecek cevabın B bilgisayarının hangi portuna geleceği bilgisini sorar. B bilgisayarı da Firefox ya da Chrome hangi porttan çalışıyorsa onu söyler. Yani kullandığı internet tarayıcısı şu porttan çalışıyorum şeklinde cevaplar.
  • Böylelikle gidecek verinin IP’si ve portunun ; dönecek verinin IP’si ve portunun belli olduğu bir veri alışverişi olmuş olur.
 

NAT Network Address Translation Nasıl Çalışır?

 

Peki Port Address Translation (PAT) tablosu nasıl yorumlanır? Tabloya bakarsak, elektroyazilim.org (IP : 173.19.6.1)’ daki 80.port ile B bilgisayarındaki (IP : 10.1.1.3) 2751. Portu birbirine bağlıdır.

Port Address Tranlation (PAT) Table Nedir

NAT Server’ın nasıl çalıştığını anlamak adına bir örnek daha verelim:

  • PATing Router, 2500.port gibi bir portu B bilgisayarı için ayırmış olsun.  elektroyazilim.org üzerinden 2500.porta gelen bilgiler, PATing router üzerinden B bilgisayarına gitmektedir.
  • Üzerinde NAT (Network Address Transformation) Server bulunan Modem ya da Router, 2500.porta gelen cevapların aslında B bilgisayarına geldiğini bilir. Dolayısıyla NAT Server bu porttan gelen tüm bilgileri B bilgisayarına (dönüştürerek) gönderir.

PATing Router üzerindeki port sayısı sınırlıdır. NAT Server; portların sınırlı olmasından dolayı daha çok küçük networkleri taşımak için kullanılan bir teknolojidir. Arka planda 10-100 tane bilgisayar varsa ve bunları router üzerinden internete bağlıyorsanız NAT Server işinizi görecektir.

Router; veriler çıkarken, çıktıkları portu ve geldiklerinde de gidecekleri port numaralarını tutar. Sonra da gelen bilgileri ona göre dönüştürür. Gerçekte verinin adresi 173.19.6.1 iken, bu veri kişiye geldiğinde adresi 10.1.1.3 e dönüştürülür.

İşin özeti tablodaki IP numalarına, port numaraları eklenerek IP adresini biraz daha uzatmaktan başka bir şey yapılmamaktadır. Ancak söylediğimiz gibi NAT Server limitleri olan bir teknolojidir.

Bu konumuzla beraber NAT Server Nasıl Çalışır?, Port Address Translation (PAT) Nedir?, Sanal IP Nedir?Port Nedir? , Port ne işe yarar? ve hatta Modem nasıl çalışır? sorularını cevaplamış olduk. Umarım faydalı olmuştur.

Pin It on Pinterest

Daha fazla Network
Windows'ta IP Adresi Öğrenme
IP Adresi Öğrenme Windows

Merhabalar, bu yazımızda Windows kullanan bilgisayarlarda IP Adresi Öğrenme yollarından bahsedeceğiz. İnternete bağlı olan bir bilgisayarın 2 çeşit IP adresi...

Kapat